Pogoda

O Gminie Skoczów

Gmina Skoczów jest malowniczym zakątkiem Powiatu Cieszyńskiego, wkomponowana w krajobraz wzniesień podnóży Beskidu Śląskiego. Położona jest w dolinie Wzgórza Kaplicówka oraz Górki Wiślickiej, na wysokości od 260 do 389 m.n.p.m. Zajmuje obszar 63 km².

Gmina Skoczów liczy ok. 26.000 mieszkańców. Obejmuje miasto wraz z dziesięcioma sołectwami: Bładnice, Harbutowice, Kiczyce, Kowale, Międzyświeć, Ochaby, Pierściec, Pogórze, Wilamowice i Wiślica.

Nieco historii.

Według podań grodzisko, które dziś nazywane jest „Piekiełkiem”, zamieszkiwało od VII do IX w. Plemię Golęszyców. Około X w. Golęszycowie „przeskoczyli” na tereny położone bliżej Wisły, gdzie założyli osadę Skoczów. Legendarną datą założenia Skoczowa jest rok 917, a najstarsza pisana wzmianka o nim pochodzi z 1232 r. Gród powstał przy szlaku solnym wiodącym z Krakowa na Morawy.

Jan Długosz określił Skoczów w „Dziejach Polski” jako pierwsze miasto nad Wisłą począwszy od jej źródeł. Wspomniano też o nim w dokumencie lennym księcia cieszyńskiego w 1327r. Skoczów w początkach swoich dziejów był przede wszystkim osadą rolno - rzemieślniczo - handlową.
Dopiero napływ ludności z Moraw i Węgier spowodował wyspecjalizowanie się grodu głównie w rzemiośle. Od tych czasów miasto było wielokrotnie najeżdżane, niszczone przez pożary i epidemie. Mimo to, do dziś podziwiać można piękny zabytkowy rynek z kamieniczkami i ratuszem z 1797 r. W centralnym punkcie rynku stoi figura Jonasza zwanego Trytonem, wyrzeźbiona w stylu późnego baroku w 1775 r. przez wielkomieszczanina skoczowskiego rodem z Moraw, Wacława Donay. Rzeźba stanowiła ozdobę dawnej czyszczarni, studni miejskiej, do której wodę sprowadzano rurami z Kaplicówki (*).

Turystyka, sport kultura

Skoczów posiada doskonałe połączenia komunikacyjne. Do granicy polsko-czeskiej w Cieszynie 12 km, do Katowic 68 km,  Krakowa 110 km. Atrakcyjność położenia potęguje też bliskość takich ośrodków wczasowo-turystycznych jak: Brenna, Ustroń czy Wisła.

Zielona, górska okolica zachęca do aktywnego wypoczynku. Skoczów posiada doskonałe warunki do wędrówek pieszych oraz jazdy rowerowej. Kompleksy leśne na przedmieściach miasta to idealne tereny spacerowe, które połączone zostały ścieżkami rowerowymi na wałach rzeki Wisły z Ustroniem, Wisłą, a w kierunku północnym ze Strumieniem. Przez gminę przebiegają piesze szlaki turystyczne, euroregionalne trasy rowerowe, a także szlak dziedzictwa przyrodniczo-kulturalnego GREENWAYS KRAKÓW-MORAWY-WIEDEŃ.

Latem w gminie Skoczów znakomite warunki znajdą amatorzy wędkowania. W stawach w Pogórzu i Ochabach hoduje się karpie i pstrągi. Zimą sporym zainteresowaniem miłośników jazdy na nartach cieszy się zlokalizowany na wzgórzu Kaplicówka, orczykowy wyciąg narciarski „Pod Dębem”.

W pobliżu Skoczowa, w Ochabach, znajduje się Stadnina Koni. Działa tam Ludowy Klub Jeździecki, który organizuje zajęcia rekreacyjno-szkoleniowe oraz ogólnopolskie zawody i pokazy jeździeckie. Warto zaznaczyć, że ochabska stadnina, jako jedyna w Polsce hoduje konie rasy anglo-arabskiej typu francuskiego. Atrakcyjność ośrodka podnosi pełne zaplecze gastonomiczno-hotelowe.

Nowa atrakcją turystyczną jest ośrodek rozrywki i edukacji Dream Park, otwarty w sierpniu 20011 r. w Ochabach. Jego aranżacja i wyposażenie sprawiają, że ciekawie może spędzić tam czas cała rodzina. Jest w nim park miniatur (znane obiekty architektoniczne z całego świata – m.in. egipskie piramidy, amerykańska Statua Wolności, figura Jezusa z Rio de Janeiro, paryska wieża Eiffela), plac zabaw, park linowy, ruchome dinozaury, najnowocześniejsze kino 6D i prehistoryczne oceanarium.

Szeroki wachlarz atrakcji udostępnia także oddana do użytku w czerwcu 2000 r. Kryta Pływalnia „Delfin”. Kompleks sportowo-rekreacyjny wyposażony został w basen sportowy i rekreacyjny, zjeżdżalnię o długości 93 m, saunę fińską i rzymską, bicze wodne, gejzery, siłownię rekreacyjną oraz dwutorowa kręgielnię. Ponadto w skoczowskim „Delfinie” można skorzystać z masażu leczniczego oraz wypełnić swój czas grą na jednym z trzech kortów tenisowych o nawierzchni ze sztucznej trawy.

W Skoczowie działa najstarsze w Polsce Koło PTTK, które organizuje imprezy turystyczno-sportowe, m. in. Tradycyjne Pieczenie Barana. W Skoczowie działa także Klub Piłkarski „Beskid 09” Skoczów. Warto wspomnieć o sukcesach naszych skibobistów. W Skoczowie znajduje się siedziba Polskiego Związku Skibobowego. Zawodnicy od lat zajmują czołowe miejsca na zawodach organizowanych w kraju i za granicą.

Zachętą do złożenia wizyty w Gminie Skoczów jest także bogaty kalendarz  imprez kulturalnych i sportowych. Jedną z najważniejszych są czerwcowe Dni Skoczowa. W czerwcu odbywa się także Cross Świętojański, którego główną atrakcją jest bieg na 12,5 km dla dorosłych i na 3,5 km dla dzieci. W majowe popołudnia organizowany jest festiwal muzyki Chrześcijańskiej – „Musica Sacra”. Przed Świętami Wielkiejnocnymi organizowany jest tradycyjny „Pochód z Judoszem”. Jest to jedyny w Polsce przemarsz ze słomiana kukłą Judosza. Jej spalenie symbolizuje „oczyszczenie” miasta z wszelkiego zła.

Na uwagę turystów zasługują zabytkowe obiekty. Ratusz znajdujący się na Rynku pochodzi z  XVIII wieku. Zbudowany został w stylu późnobarokowym. Frontową ścianę zdobi herb Skoczowa, obraz św. Jana Sarkandra i herb Koronny Polski Arcyksięcia Albrechta Kazimierza Sasko-Cieszyńskiego. Na rynku znajduje się także fontanna z barokową figurą Jonasza, zwanego „Trytonem”, dłuta skoczowskiego wielkomieszczanina Wacława Donaya. Urokliwe są także miejskie kamieniczki, które odbudowano po pożarze miasta w 1910 roku.

W Skoczowie powstał Szlak Sarkandrowski łączący miejsca związane z życiem i kultem tego męczennika i świętego. Pierwszym punktem szlaku jest kamienica przylegająca do Ratusza, dom urodzenia świętego. Obecnie znajduje się nim Muzeum Parafialne św. Jana Sarkandra.

W  Muzeum im. Gustawa Morcinka można zapoznać się z dziejami Śląska Cieszyńskiego i historią miasta, a także z twórczością pisarza Gustawa Morcinka, który mieszkał i pracował w Skoczowie. W swoich książkach opisywał piękno Beskidów, hołdując także pracy górniczej.

W Skoczowie warto zobaczyć także neogotycki Kościół Ewangelicko-Augsburski św. Trójcy z XVIII w., Kościół Rzymsko-Katolicki śś. ap. Piotra i Pawła oraz kościółek szpitalny z XVI w. pw. Znalezienia Krzyża.

Nad miastem wznosi się wzgórze Kaplicówka (389 m.n.p.m.) z zabytkową kaplicą, która od XIX w. poświęcona jest Janowi Sarkandrowi. W 1985 r. przed kaplicą stanął Krzyż Papieski, przeniesiony z katowickiego lotniska Muchowiec, wykonany z okazji pielgrzymki Jana Pawła II do Polski. 22 maja 1995 r. błogosławiony w maju 20011 r. papież Jan Paweł II odprawił na wzgórzu mszę dziękczynną po kanonizacji św. Jana Sarkandra.

Kaplicówka jest częstym miejscem spacerów mieszkańców Skoczowa i przyjeżdżających tutaj licznie turystów. Ze wzgórza rozciąga się piękny widok na miasto i panoramę Beskidów.

Przemysł

Skoczów jest miastem o znanych tradycjach rzemieślniczych. Początki tutejszego przemysłu sięgają XIX w. Wtedy powstał pierwszy zakład garbarski, który dał początek obecnym Zakładom Garbarskim „Skotan” S.A. W 1860 r. uruchomiono fabrykę wyrobów wełnianych, która w późniejszym czasie przyjęła nazwę „Pierwszej Ślaskiej Fabryki Koców Derek i Guń w Skoczowie”, późniejszy „Pledan”. Na terenie gminy działa również wiele zakładów usługowo-handlowych.

W okresie transformacji gospodarczej uwydatniła się działalność sektora prywatnego. Przykładem nowych przedsiębiorstw przemysłowych Skoczowa są: Odlewnia Żeliwa „Teksid Iron Poland”, Fabryka Czekolady „Inda”, Zakłady Stolarskie „Swedwood Poland” SA, Przedsiębiorstwo Spedycyjno- Transportowe „Unitrans”.

Znaczącym podmiotem są Zakłady Kuźnicze Sp.  z o.o. Zakład kontynuuje tradycje Kuźni Ustroń, która działa nieprzerwanie od 1772 roku. Przedmiotem działalności Zakładów Kuźniczych jest produkcja wysokiej jakości odkuwek matrycowych, przeznaczonych przede wszystkim dla motoryzacji, a także górnictwa, kolejnictwa i przemysłu maszynowego.

Znaczącym zakładem jest też wspomiana już odlewnia żeliwa „Teksid Iron Poland”, która produkuje odlewy z żeliwa szarego i sferoidalnego, stalowe elementy zawieszeń, urządzeń hamulcowych, zespołów napędowych oraz również części do zastosowania w górnictwie i kolejnictwie. Zakład korzysta z włoskich doświadczeń w zakresie usług dla wyspecjalizowanych firm samochodowych.

Zakłady Garbarskie „Skotan” SA są jedną z najstarszych polskich garbarni o 140 letniej tradycji. Obecnie zakład specjalizuje się w produkcji skór na luksusowe obuwie, obicia meblowe, odzież oraz galanterię.

Opisując skoczowskie przedsiębiorstwa nie sposób pominąć Fabryki Kapeluszy „Polkap”. Firma oferuje najwyższej jakości kapelusze oraz bogate kolorystycznie półfabrykaty do produkcji gotowych nakryć – stożki i kapliny włosowe oraz wełniane. Wyroby „Polkapu” cieszą się uznaniem  zarówno w kraju, jak i w wielu krajach na całym świecie.

***

Gmina Skoczów wykorzystuje swoje dogodne położenie. Krzyżują się tutaj główne szlaki komunikacyjne: Katowice-Wisła oraz Cieszyn-Bielsko. Miasto jest ośrodkiem gospodarczym, a także turystyczno-rekreacyjnym. Posiada dobre warunki przyrodnicze, krajoznawcze i kulturowe. Pogórze Śląskie i bliskość Beskidów, a także doliny Wisły oraz zgrupowania stawów, łąk, obszarów zalesionych, jak również liczne zespoły i obiekty zabytkowe czynią niewątpliwie Gminę Skoczów atrakcyjną turystycznie. Zapraszamy do Skoczowa!

(*) - na podst. „Skoczów i okolice” Przewodnik Turystyczno-Krajoznawczy wydany przez Towarzystwo Miłośników Skoczowa, Skoczów 2001 r.